TÌM VỐN KHỞI NGHIỆP - NHU CẦU NAN GIẢI.

Khi nhắc đến vấn đề tìm nguồn vốn khởi nghiệp, có người cho rằng nó là chuyện đơn giản, có người lại nói đó là điều khó khăn.

Người cho rằng đơn giản thì thường đề cao vai trò của tinh thần khởi nghiệp. Ngược lại, những người cho rằng tìm vốn là khó khăn, thường là những người đang khởi nghiệp hoặc có dự định khởi nghiệp.

Vậy, nó là đơn giản hay khó khăn?

Có lẽ, ta không thể trả lời một cách chính xác nhất. Bởi vì, nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố riêng biệt của từng cá nhân và dự án khởi nghiệp khác nhau.

Tim Von Kinh Doanh - Tim Von Khoi Nghiep.
Tìm nguồn vốn cho kinh doanh.


Ta tiến hành "thâm nhập" vào từng hình thức tìm vốn để hiểu những khó khăn và thuận lợi của chúng:


1. Mượn vốn từ gia đình, người thân:

Đây là hình thức tìm vốn căn bản nhất và nên được nghĩ tới đầu tiên. Người thân của ta thường muốn ta thành công, do đó việc "xin" vốn có vẻ dễ dàng, nhanh chóng, không cần nhiều "thủ tục", lãi suất thấp hoặc không có lãi suất, và thậm chí là hình thức dễ "xù" nhất nếu ta thất bại.

Điều kiện: 
- Người thân có sự dư dả về tài chính.
- Ta chưa gây ra sự cố mất niềm tin nào (bài bạc, ăn chơi, thâm nợ...).
- Phải chịu khó trong quá trình thuyết phục, chủ yếu dùng tình cảm là chính, chứ nói về kinh doanh có khi họ chẳng hiểu nổi sao ta lại "điên và ngu" đến thế.

Rủi ro:
- Dễ gây mất niềm tin từ người thân nếu không chủ động trong chi trả.
- Họ có thể "đòi nợ" đột xuất nếu có biến cố phát sinh.
- Dễ bị kiểm soát (hoàn toàn hoặc một phần) nếu họ nghĩ ta chưa đủ "trình" hoặc có những quyết định mà bị cho là không hợp lý.


2. Vay hoặc mượn từ bạn bè:

Gần giống như "xin" vốn từ người thân trong gia đình với những ưu điểm nhanh, dễ, ít thủ tục, lãi thấp. Tuy nhiên, không phải bạn bè nào cũng muốn ta thành công, nên mức độ khả thi là thấp hơn rất nhiều.

Điều kiện:
- Bạn bè có dư dả tài chính và có sự am hiểu chút ít về kinh doanh.
- Ta chưa gây ra sự cố mất niềm tin nào (bài bạc, ăn chơi, lịch sử chậm trả nợ hoặc thâm nợ, lịch sử chơi "đểu"...).
- Chỉ áp dụng cho khởi nghiệp nhỏ (SME) hoặc mượn số vốn nhỏ.
- Nên nói trước về phương hướng kinh doanh và khả năng thua lỗ.

Rủi ro:
- Họ cũng có thể "đòi nợ" đột xuất nếu có biến cố phát sinh.
- Có thể mất luôn một người bạn nếu ta chậm trả hoặc thất bại.
- Chưa chắc bạn bè nào cũng tốt nếu ta không biết phân biệt, dễ bị "lợi dụng" nếu mượn phải bạn xấu.


3. Hợp tác kinh doanh:

Ta có "ý tưởng", chiến lược nhưng thiếu vốn. Có thể nghĩ đến việc hợp tác và cùng phát triển dự án đó với người có vốn. Sự phân chia "cổ phần" do các bên tự thống nhất.

Điều kiện:
- Tin tưởng nhau và cùng có hướng đi chung để phát triển doanh nghiệp.
- Cần phân chia rõ ràng chức năng, quyền hạn của mỗi cá nhân.
- Nên hợp tác với tâm thế "chuyên nghiệp" ngay từ đầu, và hạn chế việc để tình cảm chi  phối trong mọi quyết định.

Rủi ro:
Trong tương lai chưa biết thế nào, nhưng trong hiện tại, việc hợp tác kinh doanh là một "bản án tử" cho doanh nghiệp. Thành cũng chết mà bại cũng chết, đó là đặc điểm "khá nổi bật" trong hợp tác làm ăn của các thế hệ người Việt. Hy vọng, lớp trẻ sẽ khắc phục nhược điểm này. Chứ còn lớp lớn, xin nói thẳng là "hết thuốc chữa rồi". Rất, rất khó để tìm một người có thể hợp tác làm ăn lâu dài.


4. Vay vốn khởi nghiệp:

Rất khó, thường thì ngân hàng sẽ ban cho ta "ánh mắt hình viên đạn" trước.

Các yêu cầu rất khắc khe và thường các dự án vay vốn phải được kiểm chứng với mức độ thành công cao. Các chỉ tiêu (đặc biệt về tài chính) phải được lập luận một cách chặt chẽ, thuyết phục.

Việc vay vốn ngân hàng không phải là không khả thi, nhưng ta sẽ tốn rất nhiều thời gian và công sức cho nó.

Cũng phải thông cảm cho các ngân hàng bởi vì họ được chứng kiến quá nhiều "độc chiêu" của các "doanh nhân tương lai" rồi.


5. Vay vốn thế chấp, bán tài sản:

Cái này thì dễ nhưng yêu cầu là phải có tài sản giá trị (nhà cửa, đất đai, xe cộ..).

Với nó, hoặc là ta phải chuẩn bị tâm thế mất tài sản thế chấp, hoặc là tâm thế "không thể thất bại".

Kết quả thường là mất tài sản.

Hình thức này không nên được dùng cho những tư tưởng vĩ đại mang tính chất "truyền cảm hứng" như: "thất bại là mẹ thành công", hay "muốn có được những gì chưa từng có phải dám làm những việc chưa từng làm" v.v..

Nó thích hợp hơn với những người đã trải qua nhiều lần khởi nghiệp, hoặc bước đầu triển khai doanh nghiệp và có những tín hiệu tích cực.



6. Vay tiêu dùng, thẻ tín dụng:

Hình thức này nên được coi là biện pháp tức thời để xoay một số vốn nhỏ trong ngắn hạn, với khả năng thu lợi nhuận tốt.

Không nên áp dụng một cách bất chấp và không có phương án chi trả hợp lý.



7. Nhà đầu tư thiên thần:

Nhiệm vụ của ta là tìm một người "vừa giàu vừa ngu" và cố gắng thuyết phục họ.

Nói cho vui vậy thôi chứ hình thức này rất khó. Không phải ai cũng sẵn lòng để làm một nhà đầu tư thiên thần.

Nếu ta có dự án với tính khả thi cao và kỳ vọng lợi nhuận lớn hoặc dự án khởi nghiệp sáng tạo (start-up), hãy thử tìm một nhà đầu tư thiên thần.

Họ thường phân tích rất kỹ dự án khởi nghiệp và "con người" của nhà sáng lập để quyết định đầu tư hay không.



8. Quỹ đầu tư mạo hiểm:

Shark Tank là một ví dụ, nhưng đó là một chương trình bị ảnh hưởng nhiều của tính trình diễn.

Để được đầu tư của các quỹ mạo hiểm, dự án đó phải được chuẩn bị rất kỹ lưỡng và thậm chí phải có nguồn thu ban đầu.

Tính cách, tâm lý và thái độ của nhà sáng lập cũng là điều được mổ xẻ "rất kinh khủng".

Có một điểm cần lưu ý, dù cho đó là nhà đầu tư thiên thần hay quỹ đầu tư mạo hiểm, họ đều là SHARK (Cá mập).




9. Lợi dụng vốn của đối tác:

Nhiều nhà cung cấp sẵn sàng cho ta trả chậm tiền hàng hoặc thanh toán theo kiểu gối đầu. Đây là cơ hội để có được một số vốn nhất định giúp vận hành doanh nghiệp.

Nhưng hãy thật cẩn thận, mất uy tín với ai thì còn "châm chước" được chút ít, chứ mất uy tín với đối tác thì ta rất dễ ở vào thế "tương lai chỉ còn mình ta với ta".

Nợ không có khả năng chi trả với đối tác, là kết quả của một doanh nghiệp đang lao dốc, đồng thời là nguyên nhân khiến doanh nghiệp không thể vực dậy được.



10. Lợi dụng vốn từ khách hàng:


Thích hợp với các sản phẩm, dịch vụ có tính chất công đoạn.

Với mỗi hạng mục được hoàn thành, chúng ta có thể yêu cầu và thuyết phục khách hàng trả trước cho hạng mục đó.

Ví dụ: Trong xây dựng dân dụng, ta có thể yêu cầu chủ nhà trả trước cho từng phần được hoàn thành như phần móng, phần nền, tường, sắt thép v.v..

Hình thức này nên được coi là biện pháp tức thời trong ngắn hạn. Số vốn có thể tận dụng thường nhỏ.

Cũng có thể tận dụng vốn khách hàng bằng yêu cầu đặt cọc trước. Tùy thuộc sản phẩm, dịch vụ hay mô hình của ta có thích hợp hay không.

Nhưng không nên quá đà vì điều này có thể làm giảm uy tín và năng lực doanh nghiệp của ta trong mắt khách hàng.



11. Chiến dịch bán trước:

Bán trước sản phẩm / dịch vụ không những có hiệu quả tích cực trong marketing và thăm dò thị trường, nó còn là biện pháp để ta huy động vốn trong thời gian đầu.

Ví dụ: Ta chuẩn bị cho ra đời một hệ thống phòng gym, ta có thể triển khai bán trước vé phòng tập cho khách hàng với giá ưu đãi hơn.

Bán trước giúp ta huy động được một lượng vốn không nhỏ để xoay sở trong giai đoạn đầu.

Đây là một phương thức khá mới ở nước ta và có thể sẽ khó áp dụng. Nhưng, sẽ không khó nếu ta có những ưu đãi hấp dẫn để kết hợp với nghiên cứu thị trường.



12. Vốn tự thân:

Nếu ta có thể tìm được nguồn vốn từ 11 hình thức ở trên thì quá tuyệt vời. Nó chính xác là một cơ hội nếu ta nắm bắt tốt.

Nhưng, đời thường không như mơ. Có rất nhiều người không thể tìm được vốn bằng các hình thức đó vì nhiều nguyên nhân khác nhau: gia đình không dư dả, đã từng thất bại trong kinh doanh, lịch sử (quá khứ) không đủ tạo niềm tin, không có tài sản riêng, mô hình kinh doanh không được đánh giá cao, khả năng thuyết phục kém v.v..

Vậy, biện pháp cuối cùng là TAY TRẮNG lập nghiệp:

- Giảm chi: thực hiện một cách nghiêm túc các phương án tiết kiệm, thậm chí là chấp nhận sống cơ cực và "hèn mọn" trong hiện tại. Vì một tương lai xa hơn, vinh quang hơn, ta nên cố gắng "nằm gai nếm mật".

- Tăng thu: Làm mọi thứ, bằng mọi giá, nhưng tuyệt đối không được vi phạm pháp luật, để tăng thu nhập: làm thêm, yêu cầu tăng lương (nếu được), đầu tư và thu nhập thụ động là những phương án nên được tính tới.

Tham khảo thêm: 



-----------------------------------------------------------------------

Mỗi phương hướng khởi nghiệp khác nhau sẽ thích hợp với những loại hình tìm vốn khác nhau.


- Entrepreneur: mượn vốn từ người thân, hợp tác kinh doanh, vay vốn ngân hàng, vay thế chấp, vốn đối tác, vốn từ khách hàng, chiến dịch bán trước.

- SME: mượn vốn từ người thân, mượn vốn từ bạn bè, hợp tác kinh doanh, vay thế chấp, vốn đối tác, vốn từ khách hàng, chiến dịch bán trước.

- Start-up: nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm, chiến dịch bán trước.

Nhu cầu về tìm vốn khởi nghiệp, có thể đơn giản với một số người, đặc biệt là những người sinh ra trong một gia đình khá giả hoặc có địa vị cao trong xã hội. Nhưng, nó rất khó khăn với những người có xuất phát điểm không tốt và có những mối quan hệ bình thường.

Dù thế nào đi nữa, chúng ta cũng không nên dừng lại. Tinh thần khởi nghiệp thể hiện rõ nhất ở chỗ ta nhìn nhận và đối mặt với các khó khăn như thế nào, chứ không phải là sự hô hào vô bổ chỉ có tác dụng tinh thần trong nhất thời.

Tìm vốn khó, vậy hãy làm cho vốn tự đến tìm mình.

Câu Tiễn phải mất hơn 10 năm nằm gai nếm mật theo đúng nghĩa đen, tích lũy từng chút, ngày ngày phấn đấu, thậm chí tự ra đồng cày ruộng. Để cuối cùng, khi nguồn lực và thời cơ đã đủ, ông phục hưng nước Việt (một quốc gia thời Xuân Thu bên Trung Quốc).

Ta còn chưa là gì cả, đừng vội nản lòng!

Blog Kinh Doanh & Cuộc Sống.