Ý TƯỞNG CHO KHỞI NGHIỆP - SỰ CHỜ ĐỢI VÔ HẠN.

Ý tưởng có quyết định đến sự thành công của một doanh nghiệp khởi nghiệp hay không?

Rất nguy hiểm nếu ta trả lời là không.

Và còn nguy hiểm hơn nữa nếu ta trả lời là có.

Ý tưởng là bước khởi đầu, nhưng nó không đóng vai trò quan trọng nhất trong khởi nghiệp.

Vậy mà, rất nhiều những "doanh nhân tương lai" không dám khởi nghiệp mặc dù đã chuẩn bị đầy đủ về mọi mặt. Lý do được đưa ra là chưa có một ý tưởng (một sản phẩm, một dịch vụ) "ngon ăn".

Và, cái "ngon ăn" đó được định nghĩa phải bao hàm các yếu tố như: sức tiêu thụ lớn, ít cạnh tranh, dễ triển khai, khó bắt chước.

Tìm đâu ra một ý tưởng (sản phẩm - dịch vụ) như thế.

Nếu có, thì đó là thành quả của một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (start-up) thành công, chứ không phải là một sản phẩm - dịch vụ sẵn có.

Ví dụ: Microsoft, Google, Facebook, Amazon.

Y Tuong Cho Khoi Nghiep - Su Cho Doi Vo Han.
Ý tưởng cho khởi nghiệp - Sự chờ đợi vô hạn.


Vậy tìm một ý tưởng khởi nghiệp có khó không?

Ta cùng định hình và phân biệt các loại ý tưởng dựa vào các hướng khởi nghiệp. Điều đó sẽ giúp ta hiểu được ý tưởng ta cần tìm là gì và tìm như thế nào.

Ta chia các hướng khởi nghiệp thành 4 nhóm: khởi nghiệp F&B siêu nhỏ, khởi nghiệp SME, khởi nghiệp Entrepreneur, và khởi nghiệp Start-up.

* Lưu ý rằng đây là cách chia dựa trên quan điểm hướng đi để khởi nghiệp ban đầu. Nó không phải là loại hình doanh nghiệp khởi nghiệp theo cách hiểu trong kinh tế gồm 2 loại: SMEs và Start-up.



KHỞI NGHIỆP F&B SIÊU NHỎ:

F&B (Food and Beverage: đồ ăn - thức uống) siêu nhỏ là hướng khởi nghiệp theo kiểu cá nhân hoặc hộ gia đình, cung cấp sản phẩm - dịch vụ tiêu dùng liên quan đến thực phẩm.

Ví dụ: hàng bánh mì, quán cafe, tiệm cơm, tiệm phở, quán nhậu, phục vụ đồ ăn sáng, hàng bán trái cây v.v..

Loại hình này mang tính cá nhân và thu nhập theo kiểu "lấy công làm lời". Có thể hiểu theo chiều hướng là loại khởi nghiệp tạo công ăn chuyện làm cho người nhàn rỗi. Và, khả năng mở rộng hay phát triển lên thành một doanh nghiệp là khá thấp.

Điều này không đánh đồng các doanh nghiệp hoạt động ở mảng F&B. Với các doanh nghiệp được xây dựng với "hình thái đàng hoàng hơn" như nhà hàng, quán cafe lớn, kinh doanh chuỗi.. thì nên được coi là hướng khởi nghiệp SME hoặc Entrepreneur.

Khởi nghiệp F&B siêu nhỏ là hướng khởi nghiệp đơn giản, mang tính tự phát cao, cần rất ít các kỹ năng quản trị và kiến thức kinh tế.

Áp dụng các kiến thức kinh doanh vào loại hình này thì có thể lợi bất cập hại. Giết gà mà dùng dao mổ trâu thì chắc là con gà không ra hình con gà.

Tìm ý tưởng với hướng khởi nghiệp này thì gần như chẳng có gì đáng bàn. Thấy khu vực đang sống thiếu cái gì, hoặc không thiếu nhưng chưa đáp ứng nhu cầu gì thì mở cái đó.

Tuy nhiên, cần lưu ý các yếu tố then chốt:
- Vị trí mặt bằng thuận tiện.
- Thái độ phục vụ niềm nở, thân thiện.
- Đồ ăn - thức uống về chất lượng ít nhất phải đạt khẩu vị của phần lớn khách hàng.

Chỉ cần đáp ứng 3 tiêu chí trên thì khả năng thành công là cực kỳ lớn, còn lớn tới mức nào thì phụ thuộc vào mỗi người tự nghĩ thêm.



KHỞI NGHIỆP SME:

Một người là chuyên gia trong một ngành nghề, có sự tham gia nghề nghiệp đủ lâu và đủ giỏi, để họ có thể nhìn thấy một vấn đề còn tồn đọng hoặc một nhu cầu chưa được đáp ứng. Họ thành lập doanh nghiệp dựa trên lợi thế đó. Khả năng quản trị sẽ được họ cải thiện và học hỏi dần trong quá trình điều hành doanh nghiệp.

Ý tưởng để khởi nghiệp đồng thời chính là lợi thế cạnh tranh của loại hình khởi nghiệp này.

Yêu cầu đầu tiên là ta đang tham gia và có hiểu biết về một ngành nghề. Có nghĩa là, ta đã đủ sức để thấy toàn cảnh về nghề nghiệp mà mình đang kiếm sống. Thật nguy hiểm nếu ta đang làm nghề này mà đi nhìn nhu cầu và vấn đề của nghề khác.

Các câu hỏi để nảy sinh ý tưởng như:

- Khách hàng đang phàn nàn về điều gì với các doanh nghiệp thuộc ngành nghề của ta?

- Khách hàng đang cần thêm sự bổ sung gì trong sản phẩm - dịch vụ?

- Điều gì đem lại sự hài lòng ngoài sức tưởng tượng của khách hàng?

- Các doanh nghiệp cạnh tranh chủ yếu ở điều gì và họ bỏ quên vấn đề nào?

- Có thể gộp chung hay tách rời các công đoạn của sản phẩm - dịch vụ không?

- Doanh nghiệp mà ta đang làm việc đang có nhu cầu hoặc vấn đề gì cần được doanh nghiệp khác đáp ứng?

v.v...

Nếu ta trả lời được một trong những câu hỏi đó, nghĩa là ta đã tìm ra một "thị trường ngách". Nhưng, ngách đó có đáng giá để tham gia hay không thì cần nhiều hơn ở sự khảo sát.

Lợi thế cạnh tranh là do ta tự tìm tòi và suy nghĩ dựa trên sự hiểu biết với nghề nghiệp mà ta đang làm. Chẳng ai "ngu" mà đi chỉ rõ cho ta đâu. Nếu có, thì chắc là người ta "ngu" thật.



KHỞI NGHIỆP ENTREPRENEUR:

Một người có "ý chí kinh doanh" cộng với có khả năng quản trị (tự học hỏi), hoặc một người được đào tạo bài bản về kinh doanh. Họ có nguyện vọng làm chủ và xây dựng một thương hiệu để phát triển nó thành một "đế chế". Những kiến thức và kỹ năng của ngành nghề họ tham gia được sự đảm bảo từ những chuyên gia trong ngành đang làm việc cho họ. Khả năng quan trọng nhất của những người khởi nghiệp theo con đường này là khả năng quy tụ nhân tài, giải quyết vấn đề và quản trị doanh nghiệp.

Như đã khái quát, những entrepreneur là những người giỏi trong nhân sự và quản trị, sự thành công của doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào những khả năng đó. Ý tưởng chỉ là thứ yếu.

Đồng thời, cách hình thành ý tưởng của entrepreneur cũng phức tạp hơn so với SME.

Số ít thì lấy chính sở thích cá nhân (đam mê) làm ngành nghề kinh doanh. Còn lại hầu hết, họ xác định ngành nghề tham gia thông qua số liệu, khảo sát và xu hướng.

Bước đầu để trở thành một entrepreneur là khả năng tìm và thu phục nhân tài. Nhưng, nhân tài ở đâu, làm sao xác định được, nhân tài đó thuộc dạng nào, họ phù hợp hay không, họ có chịu theo ta hay không...?

Rất nhiều câu hỏi lớn, nếu chưa trả lời được thì đừng vội. Bởi vì, với một entrepreneur thì cái cần chuẩn bị kỹ càng nhất là kiến thức và kỹ năng trong quản trị doanh nghiệp.

Nếu ta đã sẵn sàng để khởi nghiệp theo hướng entrepreneur, thì chắc không cần phải bàn nhiều về việc tìm ý tưởng. Lấy số liệu ở đâu? Khảo sát như thế nào? Dự đoán xu hướng ra sao? Có lẽ ta đã tự trả lời được.

Một số vấn đề được Paul B.Brown (biên tập viên kỳ cựu của tạp chí INC) đưa ra, có thể có ích trong tìm kiếm ý tưởng:
- Nâng cấp sản phẩm - dịch vụ.
- Giáng cấp sản phẩm - dịch vụ.
- Kèm vào sản phẩm - dịch vụ.
- Tách ra sản phẩm - dịch vụ.
- Di chuyển thị trường.
- Mở rộng thị trường.
- Thu hẹp thị trường.
- Nghĩ lớn (hệ sinh thái).
- Nghĩ hẹp lại (tách biệt).



KHỞI NGHIỆP START-UP:

Một người là một "người đi đầu" trong lĩnh vực mà thị trường của nó chưa được khai phá. Họ nhìn thấy tiềm năng rất lớn của thị trường. Họ tập trung phát triển "công cụ" để khai phá thị trường đó và cuối cùng là thúc đẩy để tạo ra thị trường mà họ mong muốn. Đây là con đường của khởi nghiệp sáng tạo.

Đây là con đường khởi nghiệp cực khó và rất rất hiếm người làm được. Nhưng, đa phần mọi người khi khởi nghiệp chỉ nghĩ về con đường này, họ loay hoay đi tìm một ý tưởng vĩ đại... dựa trên trí tưởng tượng phong phú.

Những người làm được là những cá nhân xuất sắc có xu hướng đi ngược với số đông và rất nổi bật trong chuyên môn của họ (Bill Gates, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos v.v..).

Trước khi ý tưởng vĩ đại đến với họ, một quá trình rèn luyện vô cùng khắc nghiệt và thậm chí là cực đoan đã hình thành nên sự khác biệt giữa họ với người khác (Bill Gates từ 20 đến 25 tuổi đã không xem tivi hay nghe nhạc và tập trung toàn thời gian cho lập trình).

Khởi nghiệp sáng tạo là khởi nghiệp của sự khác biệt, là cách nghĩ và cách làm của những tư duy rất lớn. Ta đã đủ giỏi chưa? Ta đã đủ khác biệt chưa? Ta có thể nhìn thấy được những gì?

Ý tưởng để khởi nghiệp sáng tạo thì mỗi người trong chúng ta có thể nghĩ ra được, dựa vào nhu cầu chưa xuất hiện của xã hội. Nhưng, nhu cầu đó có đủ "thôi thúc" để tạo ra thị trường hay không, ta có đủ giỏi (chủ yếu về công nghệ) để hoàn thiện công cụ nhằm khai phá nhu cầu đó hay không? Ta có đủ sự khác biệt để theo đuổi nó đến cùng và bất chấp khó khăn hay không?

Nói là một chuyện, bắt tay vào làm mới là vấn đề.

Ta chưa phải là một con kỳ lân (thần thú tưởng tượng) thì đừng vội nghĩ về một start-up kỳ lân.

Nói như vậy không phải để triệt tiêu hy vọng của những người dám khởi nghiệp sáng tạo. Mà chỉ để nêu rõ rằng, khởi nghiệp theo hướng start-up là vô cùng khó nhằn, ta cần phải cực giỏi chứ không phải là sự ảo tưởng mơ hồ.

Khởi nghiệp start-up thông thường gắn liền với công nghệ để đáp ứng nhu cầu hoặc vấn đề chưa được nghĩ đến của xã hội, theo một cách chưa từng xảy ra trong lịch sử.

Đó là cách hình thành ý tưởng, có thể tạm kể ra đây vài câu hỏi cơ bản:

- Ta và mọi người xung quanh ta có điều gì chưa hài lòng về cuộc sống?

- Cái gì có thể cải thiện chất lượng hoặc thái độ sống của mọi người trong xã hội?

- Ta ghét điều gì ở mọi người?

- Giá như có nó (một điều gì đó, một sản phẩm nào đó...) thì tốt biết mấy?

v.v..

Đó là những câu hỏi rất chung chung để đánh thức sự sáng tạo, nhưng không dễ để trả lời được. Nếu có thể dễ dàng tạo nên một start-up thành công thì xã hội chắc sẽ "loạn" mất, vì start-up là thứ giúp định hình sự phát triển xã hội, và "bẻ cong sự bình thường" của con đường tạo nên lịch sử.

Một số vấn đề cá nhân trên môi trường mạng, khiến Blog Kinh Doanh & Cuộc Sống cảm thấy khó chịu có thể tham khảo:

- Việc tìm kiếm kiến thức hữu ích trên mạng đang ngày càng khó khăn, do sự tác động của SEO ảnh hưởng đến kết quả tìm kiếm. Khiến các kết quả tìm kiếm về học thuật rất thiếu chính xác do các bài viết content mang mục đích quảng cáo chiếm tỷ lệ lớn. Còn Wikipedia thì dễ bị chỉnh sửa và tác động của những cá nhân không mang mục đích truyền tải kiến thức, đồng thời rất nhiều thứ không thể tìm được trên Wikipedia. Giá như có điều gì đó để khắc phục nó nhỉ?

- Facebook rất hay nhưng hiện giờ nó không khác gì "một đống rác". Có cách nào để làm nó trở nên tích cực hơn không?

- Youtube rất hay nhưng cực kỳ nguy hiểm đối với trẻ em - những người chưa có chiều sâu về nhận thức.



SỰ CHỜ ĐỢI VÔ HẠN.

Quan trọng là ta xác định sẽ khởi nghiệp theo con đường nào, chứ không phải với ý tưởng nào.

Chẳng có ý tưởng nào là "ngon ăn" cả, ý tưởng có tốt hay không là do ta làm có tốt hay không.

Chờ đợi một ý tưởng "ngon ăn" (cơ hội rõ rệt - rủi ro gần bằng 0) thì có khi cả đời ta cũng chẳng dám khởi nghiệp.

Hãy chuẩn bị sẵn sàng, sau đó dấn thân vào, đó là ý tưởng chung nhất của khởi nghiệp.

- Chưa có khả năng và kiến thức kinh doanh thì làm F&B siêu nhỏ trước, để tích lũy cả tiền bạc, kinh nghiệm, đồng thời học hỏi thêm nếu có ý chí phát triển.

- Nếu nhận ra nhu cầu hay vấn đề của ngành nghề thì làm SME, rồi sau đó liên tục nâng cao khả năng để phát triển cùng doanh nghiệp.

- Nếu đã sẵn sàng trở thành một doanh nhân đúng nghĩa, thì cứ tự tin mà triển khai kế hoạch biến mình thành một entrepreneur.

- Còn làm start-up, rất khổ và khó khăn. Nhưng, giống như xổ số vậy, khó trúng mà đã trúng là "một bước lên mây" luôn.

Thời gian đã đánh mất là thứ duy nhất trên đời không thể mua được. Dành thời gian để chuẩn bị (kiến thức, tiền bạc, tư duy..), dành thời gian để sẵn sàng (khảo sát, nghiên cứu, suy nghĩ..) và dành thời gian để triển khai.

Đừng dành thời gian để chờ đợi, để than vãn, để cân bằng cuộc sống.. Mệt mỏì lắm, chẳng ích gì đâu!

Blog Kinh Doanh & Cuộc Sống.